08 | Aan de slag > eWare

eWare

eWare combineert de leefstijlmonitoring van Sensara en de sociale zorgrobot Tessa in één slimme oplossing. Irek Karkowski (Sensara) en Wang Long Li (Tessa) blikken terug op de samenwerking en geven tips voor bedrijven die hetzelfde willen doen. Lizzy van der Horst en Marco Eijkhout vertellen hoe ze eWare in de praktijk gebruiken.

Wat?

eWare combineert de leefstijlmonitoring van Sensara en de sociale zorgrobot Tessa.

Voor wie?

Mensen met dementie die alleen thuis wonen.

Waar helpt het bij?

Meer bewegingsvrijheid voor mensen met dementie, inzicht in leefpatronen, goede monitoring en ondersteuning, fysieke en mentale ontlasting van de mantelzorger en professional.

‘eWare is top’

Lizzy van der Horst maakte als zorgprofessional kennis met eWare, Marco Eijkhout deed dat als mantelzorger. Beiden zijn enthousiast over de combinatie van leefstijlmonitoring Sensara en sociale zorgrobot Tessa. ‘Los zijn ze al heel fijn, maar samen zijn ze nóg beter.’

Wat krijg je als je twee slimme zorgoplossingen met elkaar verbindt? Een súperslimme oplossing! Sensara monitort iemands leefpatroon door met behulp van sensoren zijn of haar bewegingen in huis te volgen. En Tessa is een door Tinybots ontwikkelde zorgrobot die vervolgens allerlei ingevoerde mededelingen en opdrachten kan uitspreken voor de cliënt. Van een begroeting ’s ochtends tot de mededeling dat het tijd is om medicijnen in te nemen tot de vraag ‘Hebt u vandaag al een stukje gewandeld?’.

De twee losse elementen Sensara en Tessa kende Lizzy van der Horst (Werkzaam bij Sterker sociaal werk en gedetacheerd naar ZZG zorggroep als zorgtrajectbegeleider dementie) al langer. Maar toen ze begin 2020 dankzij een project van haar werkgever ZZG zorggroep kennismaakte met de combinatie van beide, was ze helemáál enthousiast: ‘Ik vind het echt top. Los zijn ze al fijn, maar de combinatie is nóg beter. Tessa geeft de oudere opdrachten op maat, en met Sensara erbij kan ik als zorgverlener controleren of iemand ze ook opvolgt. Ideaal.’

‘eWare gaf mij een stukje rust.’

Marco Eijkhout 

Een stukje rust

De doelgroep van het project bestond uit mensen met dementie en hun mantelzorgers. Een van de deelnemers aan de pilot was Marco Eijkhout. In de eerste helft van 2020 werd eWare ingezet bij zijn moeder, die dementie heeft en voor wie hij jarenlang zorgde (inmiddels woont ze in een zorgcentrum). ‘eWare gaf mij een stukje rust,’ zegt Eijkhout. ‘In de zomer herinnerde de zorgrobot mijn moeder er bijvoorbeeld aan dat ze geregeld water moest drinken, want dat deed ze uit zichzelf niet. Als ik dan bij haar kwam, zag ik dat er inderdaad een half glas water op tafel stond. Blijkbaar luisterde ze dus naar Tessa.’

Ook detecteerde het systeem op een gegeven moment dat Eijkhouts moeder ’s nachts vaak naar de wc ging. ‘De zorgmedewerkers vroegen mijn moeder daarom of ze wel eens buikklachten had. “Alleen wat prikkels in mijn buik,” antwoordde ze. Zo kwamen we erachter dat ze een urineweginfectie had.’ Los van Lizzy van der Horst geeft Marco Eijkhout dezelfde kwalificatie aan eWare: ‘Ik vind het top. Je haalt er een hoop uit.’

Verleiden om te proberen

Lizzy van der Horst vertelt welke lessen ze heeft geleerd in de maanden dat ze met eWare mocht werken: ‘Allereerst is het belangrijk om goed uit te leggen hoe het allemaal werkt en wat de voordelen ervan zijn. Bij veel familieleden bestaat koudwatervrees: “Past het wel bij mijn moeder? Raakt haar patroon dan niet in de war?” Ik wil eWare natuurlijk niet opdringen, dus moet ik mensen verleiden om het te gaan proberen. Want áls ze dat doen, zijn ze vrijwel allemaal enthousiast. Ouderen fleurden op, hadden interactie, volgden de opdrachten op.’ Van der Horst zag ook dat collega’s soms moeten wennen aan domotica. Ik ben met mijn 28 jaar nog jong en roep al snel: “Leuk, laten we het doen!” Ik merk dat oudere collega’s soms minder handig zijn met techniek, afwachtender zijn of bang dat het te veel tijd kost. Jammer, want waar het om gaat is dat onze zorgverlening er beter van wordt.’

Wil je weten hoe eWare precies werkt? ZZG Zorggroep maakte dit korte filmpje over het gebruik van eWare.

Meer weten? 

Wil je meer weten over de ervaringen met eWare? Neem dan contact op met Esther Jacobs van ZZG zorggroep.

eWare: detectie en ondersteuning met potentie

Irek Karkowski en Wang Long Li kennen geen twijfel: ‘eWare heeft potentie,’ zeggen ze allebei. eWare is detectie van leefpatronen én ondersteuning door een zorgrobot. In gesprek met de bedenkers van deze bijzondere combinatie.

Hebt u ooit zó’n slim één-tweetje gezien? De sensoren van Sensara monitoren het levenspatroon van een oudere met dementie; zorgrobot Tessa van Tinybots kan vervolgens communiceren met de oudere: ‘Hebt u al gegeten vandaag?’

Het combineren van twee slimme oplossingen brengt specifieke uitdagingen met zich mee, zegt Wang Long Li, oprichter van Tinybots: ‘De uitdaging is om zowel potentiële gebruikers als hun familieleden niet met te veel techniek in één keer te confronteren. Het risico is dat ze dan schrikken, want technologie in de zorg is voor veel mensen een nieuw verschijnsel. En als je dan ook nog met twee vernieuwingen tegelijk komt aanzetten, moet je dus heel goed uitleggen wat de voordelen ervan zijn.’ Overigens blijkt volgens Li in de praktijk dat veel mensen eerst gebruik maken van Tessa of Sensara, en als ze cognitieve problemen krijgen, voegen ze de andere toe. ‘Het voordeel is dat we dan in twee stappen kunnen implementeren en niet alles tegelijk hoeven te doen.’

Samenwerking

Namens Sensara bevestigt Irek Karkowski dat er soms koudwatervrees is bij de doelgroep en hun familie: ‘Sommige mensen willen er echt niet aan.’ Desondanks durft hij te zeggen dat eWare ‘enorme potentie’ heeft. ‘Ons concept van detectie via sensoren en vervolgens begeleiding via de zorgrobot is sterk. Je kunt bijvoorbeeld zien of iemand wel eens buiten komt, en zo ja, hoe lang. Stel dat je dat door de familie laat vragen, dan zegt een oudere al snel: “Natúúrlijk heb ik gewandeld vandaag!” Met eWare kun je het monitoren dankzij de sensoren, en vervolgens kun je iemand motiveren via de zorgrobot. Een volgende stap moet zijn dat er zo nodig ook een medische interventie wordt ingezet. Ook in dat opzicht spelen de mantelzorger en professionals een belangrijke rol.’

Redeneren vanuit gebruiker

Wang Long Li deelt graag de lessen die hij heeft geleerd tot nu toe: ‘Ten eerste is het belangrijk om bij het ontwerp steeds vanuit de gebruiker te blijven redeneren. Dus blijf vooral niet hangen in wat je technisch allemaal met elkaar kunt verbinden, want dat is heel knap, maar het gevaar is dat je dan je doel voorbijschiet. Test vooral de kleine innovaties, want dan verweef je je innovatie met hoe het in de praktijk wordt gebruikt. Zorg dus niet alleen voor techneuten in je team, maar ook voor voldoende gedragsexperts. En maak ook aan de betrokken zorgorganisatie en gebruikers duidelijk dat je niet alle gewenste functies meteen moet bouwen. Maak onderscheid tussen essentiële functies die behoeften vervullen en “nice to have”; dat aanduiden is de taak van de “product owner”. Zorg eerst dat het fundament staat en voeg pas dan de geavanceerde snufjes toe.’

Supergemotiveerd

Irek Karkowski voegt er zijn tips aan toe. ‘Wanneer je er als bedrijf voor kiest om in zo’n project te stappen, moet je zeker weten dat het past binnen je R&D-roadmap. Kijk ook kritisch naar de producten die je erbij betrekt. Wij gebruikten Google Home, maar dat is voor ouderen te ingewikkeld en het kan dialecten niet goed thuisbrengen. En tot slot: zoek partners die supergemotiveerd zijn om er een succes van te maken en die dezelfde doelstellingen hebben als jij.’

Tekst: Stan Verhaag
Fotografie: eWare

Meer weten?

Voor ontwikkelaars van slimme ICT-oplossingen kan het interessant zijn om de samenwerking met andere bedrijven op te zoeken en technologieën te combineren. Wil jij dat ook? Op www.zorginnovatie.nl vind je een overzicht van alle beschikbare zorginnovaties.