04 | Even kennismaken

Even kennismaken met AAL

De slimme ICT-oplossingen uit dit magazine zijn ontwikkeld met ondersteuning van het programma Active & Assisted Living (AAL). Maar wat is AAL precies? Wat wil het programma bereiken en wat heeft AAL tot nu toe opgeleverd? Een korte introductie. 

In 2008 zag het programma Active & Assisted Living het levenslicht. AAL is een samenwerkingsverband tussen een aantal (voornamelijk Europese) landen en de Europese Commissie. Zij bundelen geld en expertise om internationale samenwerkingsprojecten te financieren. In die projecten werken zorg- en welzijnsorganisaties, bedrijven, onderzoekers en ontwikkelaars samen om slimme ICT-oplossingen voor ouderen te ontwikkelen én op de markt te brengen. 

Met deze oplossingen wil AAL senioren ondersteunen om zo prettig en vitaal mogelijk oud te worden. Zodat ze maatschappelijk en sociaal actief kunnen blijven en zo zelfstandig mogelijk kunnen blijven wonen. Kortom: een goede kwaliteit van leven behouden. Ook als ze last krijgen van geestelijke of lichamelijke beperkingen. 

Samen met gebruikers

Kenmerkend voor AAL is dat er tijdens de ontwikkeling van een ICT-oplossing intensief wordt samengewerkt met de mensen die de oplossing gaan gebruiken. Dat zijn niet alleen senioren, maar ook mantelzorgers en professionals. Zij werken mee bij het ontwikkelen, testen en evalueren van ICT-oplossingen. Daarnaast is er vanaf de startfase veel aandacht voor oriëntatie op de markt, met als centrale vraag: ‘Wat is er nodig om een oplossing daadwerkelijk op de markt beschikbaar te krijgen?’ Al tijdens de ontwikkeling van een product is er contact met mogelijke aanbieders en financiers over hun wensen en behoeften. 

Ondersteuning

AAL biedt naast financiering ook ondersteuning met zogenaamde support actions. Denk bijvoorbeeld aan een toolbox over samenwerking met (oudere) gebruikers en richtlijnen over de ethische aspecten van technologie. Maar ook aan training en coaching van bedrijven. Op de Europese AAL-website vind je een compleet overzicht van de ondersteuning die we aan projecten bieden. 

Wat levert het op? 

Tot nu toe zijn 93 projecten gefinancierd waar Nederlandse partners bij betrokken zijn. Die projecten werpen steeds meer hun vruchten af. Ook in algemene zin is de interesse in technologie voor ouderen(zorg) toegenomen in Nederland. Dat blijkt alleen al uit het aantal bezoekers aan het congres Ouderenzorg Tech, de E-healthweek en de website Zorg van Nu. 

Een aantal ontwikkelingen in het beleid en de praktijk van ouderen(zorg) en technologie op een rij: 

Samenwerking en verbreding

Slimme oplossingen blijven zich doorontwikkelen, ook als ze al op de markt zijn. In nieuwe projecten worden technologieën gecombineerd om beter in te spelen op de behoeften van een bepaalde doelgroep, zoals mensen met dementie. Het project eWare, dat in dit magazine aan bod komt, is daar een mooi voorbeeld van. 

Ook worden oplossingen geschikt gemaakt voor meerdere doelgroepen. Een voorbeeld hiervan is Anne4Care. Deze persoonlijke digitale assistent wordt nu gebruikt in de gehandicaptenzorg, de dementiezorg en bij dagbesteding voor migranten. 

Ondersteuning bij implementatie

Nu er steeds meer technologie voor ouderen beschikbaar is, groeit ook de aandacht voor de implementatie van die oplossingen in de praktijk. De coronapandemie heeft dat proces alleen maar versneld. 

Voor implementatie is steeds meer ondersteuning beschikbaar vanuit het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Bijvoorbeeld met financiering vanuit de Stimuleringsregeling E-health Thuis (SET) en de speciale SET-Covid-19 regeling. Hiermee kunnen aanbieders van zorg en ondersteuning geld aanvragen om bestaande ICT-oplossingen te implementeren. 

De overheid biedt ook praktische ondersteuning. Zo biedt de overheidswebsite Zorg van Nu een overzicht van beschikbare oplossingen en regelingen. Ook initiatieven zoals SET-UP (voor SET-projecten) en de opschalings- en implementatiecoaches of digicoaches van Zorg voor Innoveren bieden ondersteuning bij implementatie.  

Technologie uitproberen in de praktijk

Op dit moment experimenteren verschillende gemeenten en zorgaanbieders met AAL-oplossingen, of zijn proefimplementaties in voorbereiding. In Anders Werken in de Zorg experimenteren verpleeghuizen met slimme technologie om personeelstekorten het hoofd te bieden. En bij Zinvol Uitproberen van Vilans kunnen organisaties technologie op kleine schaal uitproberen.

Blik op de toekomst

Het programma Active & Assisted Living loopt binnenkort af, maar er zitten nog tal van veelbelovende oplossingen in de pijplijn. Daarnaast staan er in Nederland nog veel mooie initiatieven op stapel. 

Zo wordt er op dit moment gewerkt aan het bundelen van beschikbare kennis over de inzet van ICT en e-health, bijvoorbeeld bij mensen met dementie. Voor die doelgroep is de ambitie om beschikbare kennis te bundelen op www.dementie.nl, een belangrijke informatiebron voor mensen met dementie en hun mantelzorgers.

Waar vind ik wat? 

In deze introductie worden veel regelingen en organisaties aangehaald. Behoefte aan een overzicht? Ga dan naar de pagina ‘waar vind ik wat’ in dit e-magazine.